ECA là gì? Ai cần và cách lấy nhanh nhất 2026

ECA đã trở thành “chìa khóa” quan trọng nếu bạn muốn định cư Canada theo diện tay nghề (như Express Entry hay một số chương trình PNP) và sử dụng bằng cấp lấy bên ngoài Canada để tính điểm. Tuy nhiên, nếu mục tiêu của bạn chỉ là du học hoặc xin giấy phép làm việc, ECA không phải lúc nào cũng bắt buộc đâu nhé! Vậy ECA là gì? Làm sao để lấy được ECA nhanh chóng nhất? Cùng Harvey Law Group Vietnam tìm hiểu trong bài viết sau.

Cập nhật lần cuối: 30/12/2025

ECA là gì?

ECA là viết tắt của Educational Credential Assessment (tạm dịch: Đánh giá văn bằng giáo dục), chính là bản báo cáo xác nhận rằng tấm bằng bạn khổ công học tập ở Việt Nam hay bất kỳ quốc gia nào ngoài Canada đều có giá trị thực sự và tương đương với hệ thống giáo dục tại Canada.

Hãy tưởng tượng ECA như một “người phiên dịch” cho tấm bằng của bạn, giúp chính phủ Canada hiểu rõ bạn đã học gì, học ở trình độ nào và nó tương đương với trình độ như thế nào trong hệ thống của họ.

Tại sao ECA lại quan trọng?

Với những ai đang hướng đến con đường định cư tay nghề, đặc biệt là chương trình Express Entry, ECA không chỉ là một giấy tờ thông thường mà nó chính là chìa khóa mở cửa cho cơ hội của bạn. Cụ thể, nếu bạn học tập ngoài Canada, bạn thường cần có ECA để:

Đủ điều kiện tham gia chương trình Federal Skilled Worker Program – FSWP (chương trình lao động tay nghề liên bang) thuộc Express Entry với tư cách ứng viên chính hoặc nhận điểm CRS (điểm xếp hạng toàn diện) cho trình độ học vấn mà bạn đạt được ngoài Canada. Đồng thời, bạn cũng có thể dùng ECA để tính điểm học vấn cho vợ hoặc chồng đi cùng nếu áp dụng.

Lưu ý quan trọng: ECA có thể hữu ích khi bạn tìm việc làm tại Canada, nhưng nó không đảm bảo bạn sẽ có việc ngay và cũng không thay thế quy trình xin giấy phép hành nghề đối với các ngành nghề được quản lý chặt chẽ như bác sĩ, dược sĩ, kiến trúc sư…

Những ai cần chứng chỉ ECA

Những người cần chứng chỉ ECA có thể chia thành các trường hợp sau:

Ứng viên chính theo Express Entry (đặc biệt là FSWP)

Nếu bạn đang định nộp hồ sơ theo diện Federal Skilled Worker Program và sử dụng bằng cấp lấy ở ngoài Canada, thì ECA là bắt buộc – không có nó, bạn không đủ điều kiện tham gia và cũng không thể tính điểm học vấn.

Vợ hoặc chồng đi cùng

Đây là điểm nhiều người hay nhầm lẫn: Vợ hoặc chồng đi kèm không bắt buộc phải nộp ECA. Tuy nhiên – và đây là điều quan trọng – nếu bạn muốn tận dụng học vấn của người đi cùng để cộng thêm điểm CRS cho hồ sơ chung, thì người đó cũng cần có ECA riêng.

Mình đã từng gặp nhiều trường hợp vợ chồng cùng có bằng đại học, và việc làm ECA cho cả hai đã giúp gia đình họ tăng đáng kể điểm số, rút ngắn thời gian chờ đợi thư mời đáng kể.

Ứng viên theo FSTP hoặc CEC

Nếu bạn tham gia chương trình Federal Skilled Trades Program (FSTP – chương trình lao động kỹ thuật liên bang) hoặc Canadian Experience Class (CEC – diện có kinh nghiệm làm việc tại Canada), bạn không bắt buộc phải có ECA chỉ để “đủ điều kiện tham gia”.

Tuy nhiên, nếu bạn muốn nhận điểm CRS cho trình độ học vấn ngoài Canada của mình, thì vẫn cần làm ECA. Đây là cách để bạn tối ưu hóa điểm số và tăng cơ hội nhận thư mời.

Ngành nghề đặc thù – Chọn nơi làm ECA phù hợp

Đây là phần nhiều bạn cần lưu ý kỹ. ECA có thể được thực hiện qua:

• Các tổ chức đa ngành: Đánh giá văn bằng cho nhiều nhóm ngành khác nhau, phù hợp với đa số các trường hợp
• Các cơ quan chuyên biệt theo ngành: Áp dụng cho một số nhóm nghề cụ thể

Trường hợp đặc biệt cần lưu ý:

• Nếu nghề nghiệp chính của bạn là Kiến trúc sư và bạn cần giấy phép hành nghề, ECA thường sẽ cần thực hiện qua cơ quan chuyên biệt của ngành kiến trúc.
• Nếu bạn làm công việc liên quan đến kiến trúc nhưng không cần giấy phép hành nghề chính thức, bạn có thể thực hiện ECA qua tổ chức đa ngành.

Với một số ngành nghề được quản lý chặt chẽ như bác sĩ, dược sĩ, y tá… ECA có thể yêu cầu thực hiện qua cơ quan chuyên biệt.

Điều quan trọng cần hiểu: Có ECA không có nghĩa bạn đã đủ điều kiện hành nghề tại Canada. Để được phép hành nghề, bạn vẫn cần trải qua quy trình xin cấp phép riêng biệt, có thể bao gồm các kỳ thi, thực tập bổ sung… Đây là hai quy trình hoàn toàn khác nhau.

Ứng viên có nhiều bằng cấp – Chiến lược tối ưu điểm CRS

Đây là “bí kíp” mà mình muốn chia sẻ với những bạn có nhiều hơn một tấm bằng:

Thông thường, bạn chỉ cần ECA cho bằng cao nhất (đặc biệt nếu bạn có bằng Thạc sĩ hoặc Tiến sĩ).

Tuy nhiên đây là điểm nhiều người bỏ lỡ nếu mục tiêu của bạn là đạt điểm học vấn theo nhóm “Hai văn bằng trở lên”, bạn nên làm ECA cho từng văn bằng mà bạn muốn sử dụng để tính điểm. Trong đó, thường có yêu cầu ít nhất một văn bằng phải thuộc chương trình từ 3 năm trở lên (tùy theo cách tính điểm của hệ thống).

Ví dụ thực tế: Nếu bạn có bằng Cử nhân 4 năm và một Diploma hoặc Chứng chỉ sau trung học phổ thông (từ 1-2 năm), việc làm ECA cho đầy đủ cả hai văn bằng có thể giúp bạn đạt được mức điểm CRS cao hơn đáng kể so với chỉ làm ECA cho một bằng duy nhất.

Mình đã chứng kiến nhiều trường hợp chỉ cần thêm vài điểm CRS đã giúp ứng viên nhận được thư mời sớm hơn hàng tháng trời. Vì vậy, đừng bỏ qua cơ hội tối ưu hóa điểm số của bạn nhé!

Làm sao để lấy chứng chỉ ECA?

Sau khi hiểu rõ ECA là gì và tại sao nó quan trọng, câu hỏi tiếp theo mà hầu hết các bạn đều băn khoăn chính là: “Vậy làm thế nào để có được chứng chỉ ECA?”

Đừng lo lắng! Mình sẽ đồng hành cùng bạn qua từng bước một cách chi tiết và dễ hiểu nhất. Hãy coi đây như một cuộc hành trình và mỗi bước đi đều đưa bạn đến gần hơn với giấc mơ Canada.

Bước 1: Chọn tổ chức được chỉ định

Điều đầu tiên và vô cùng quan trọng: Chỉ những cơ quan được IRCC chỉ định mới có thẩm quyền cấp báo cáo ECA hợp lệ. Nếu bạn làm ở nơi không được công nhận, toàn bộ công sức và tiền bạc sẽ trở nên vô nghĩa.

Dưới đây là các tổ chức phổ thông mà bạn có thể lựa chọn:

• World Education Services (WES)
• International Credential Assessment Service of Canada (ICAS)
• Comparative Education Service (CES – University of Toronto)
• International Qualifications Assessment Service (IQAS – Alberta)
• International Credential Evaluation Service (ICES – BCIT, British Columbia)

Gợi ý từ kinh nghiệm thực tế:

WES là lựa chọn rất phổ biến trong cộng đồng người Việt nhờ quy trình trực tuyến rõ ràng và hệ thống theo dõi hồ sơ thuận tiện. Với hồ sơ đầy đủ, thời gian thường được chia theo các giai đoạn:

• Nhận và kiểm tra/xác minh hồ sơ: khoảng 2-4 tuần
• Bắt đầu đánh giá: tối đa khoảng 3 tuần

Lưu ý quan trọng: Thời gian xử lý thay đổi theo từng giai đoạn, phụ thuộc vào số lượng hồ sơ đang chờ xử lý, tốc độ phản hồi từ trường của bạn và hình thức gửi bảng điểm. Bạn nên kiểm tra mục “processing time” (thời gian xử lý) trên website của từng tổ chức trước khi quyết định nộp.

Trường hợp ngành nghề đặc thù – Cần lưu ý “nghề nghiệp chính”

Nếu nghề nghiệp chính (primary occupation – nghề bạn đang làm và sẽ khai báo trong hồ sơ) thuộc các nhóm dưới đây, quy định về nơi làm ECA sẽ có sự khác biệt:

Bác sĩ (các nhóm bác sĩ theo phân loại nghề nghiệp NOC tương ứng): ECA cho bằng y khoa chính thường cần thực hiện qua Medical Council of Canada (MCC) – Hội đồng Y khoa Canada.

Dược sĩ (NOC 31120):

• Nếu vị trí bạn nhắm tới cần giấy phép hành nghề, ECA thường cần làm qua Pharmacy Examining Board of Canada (PEBC) – Hội đồng Kiểm tra Dược sĩ Canada.
• Nếu công việc không yêu cầu giấy phép, bạn có thể dùng tổ chức phổ thông (WES/ICAS/CES/IQAS/ICES).

Kiến trúc sư (NOC 21200):

• Nếu nghề nghiệp chính là kiến trúc sư và công việc cần giấy phép hành nghề, ECA thường cần thực hiện qua Canadian Architectural Certification Board (CACB) – Hội đồng Chứng nhận Kiến trúc Canada.
• Nếu công việc không cần giấy phép, bạn có thể dùng tổ chức phổ thông.

Bước 2: Tạo tài khoản trực tuyến

Bước 3: Chuẩn bị hồ sơ và tài liệu cần thiết 

Bước 4: Thanh toán phí dịch vụ 

Sau khi khai báo đầy đủ thông tin và nộp các giấy tờ theo hướng dẫn, bạn tiến hành thanh toán lệ phí. Mức phí thường từ khoảng 200 CAD trở lên, tùy thuộc vào tổ chức và gói dịch vụ bạn chọn (có gói xử lý nhanh thường có phí cao hơn).

Sau khi thanh toán thành công, hệ thống sẽ cấp cho bạn một mã hồ sơ để theo dõi tiến trình. Hãy lưu lại mã này cẩn thận – nó sẽ là “người bạn đồng hành” của bạn trong suốt quá trình chờ đợi.

Bước 5: Gửi bảng điểm và xác minh từ trường 

Nếu hỏi mình bước nào quan trọng nhất trong toàn bộ quy trình, câu trả lời chắc chắn là bước này. Bảng điểm phải được gửi đúng chuẩn, nếu không hồ sơ của bạn sẽ bị trả lại hoặc kéo dài vô thời hạn.

Yêu cầu chuẩn:

• Nhiều đơn vị yêu cầu trường gửi trực tiếp (qua đường bưu điện hoặc qua hệ thống điện tử được chấp nhận)
• Một số trường hợp cần phong bì niêm phong theo đúng quy định

Tin tốt về hệ thống bảng điểm điện tử:

Hiện nay, nhiều tổ chức (điển hình như WES) đã chấp nhận bảng điểm điện tử được gửi từ các nền tảng hoặc đối tác truyền nhận an toàn của trường hoặc nhà cung cấp bên thứ ba. Một số nền tảng phổ biến bao gồm: MyCreds, Parchment, National Student Clearinghouse, Digitary…

Nếu trường bạn có hỗ trợ kênh điện tử, quy trình thường nhanh và an toàn hơn rất nhiều so với gửi bưu điện truyền thống – bạn không phải lo ngại thất lạc hay hư hỏng giấy tờ trên đường vận chuyển.

Hãy liên hệ trực tiếp với phòng đào tạo hoặc phòng quản lý hồ sơ của trường để họ gửi hồ sơ đúng yêu cầu. Đừng tự ý gửi hoặc làm theo cách “nghe đâu thấy đó” – mỗi tổ chức ECA có quy định riêng và rất nghiêm ngặt về vấn đề này.

Bước 6: Theo dõi quá trình xử lý 

Khi hồ sơ đã “đủ giấy tờ”, trạng thái thường sẽ chuyển sang giai đoạn đang chờ xử lý. Thời gian xử lý dao động theo từng tổ chức và từng thời điểm, vì vậy bạn nên:

• Đăng nhập thường xuyên vào tài khoản để cập nhật trạng thái
• Kiểm tra email để phản hồi kịp thời nếu có yêu cầu bổ sung hoặc xác minh thêm

Mình hiểu cảm giác nóng lòng của bạn – mỗi ngày trôi qua đều mong chờ có tin tức tốt lành. Nhưng hãy kiên nhẫn, bởi mỗi hồ sơ đều được xem xét cẩn thận và kỹ lưỡng để đảm bảo tính chính xác.

Bước 7: Nhận báo cáo ECA 

Khi mọi thứ đã hoàn tất, bạn sẽ nhận được báo cáo ECA – thường có bản điện tử, còn bản giấy tùy thuộc vào tổ chức và gói dịch vụ bạn chọn.

Báo cáo này sẽ thể hiện bằng cấp của bạn tương đương với trình độ nào trong hệ thống giáo dục Canada. Ví dụ:

• Bằng Cử nhân → “Bachelor’s degree”
• Bằng Thạc sĩ → “Master’s degree”
• Bằng Tiến sĩ → “Doctoral degree”

Bạn sẽ dùng mã hoặc reference number (số tham chiếu) trên báo cáo ECA để nhập vào hồ sơ Express Entry hoặc các chương trình định cư khác nếu cần.

Bước 8: Lưu ý về hiệu lực và sử dụng 

Về hiệu lực:

ECA có hiệu lực 5 năm kể từ ngày cấp. Bạn cần đảm bảo báo cáo còn hiệu lực tại thời điểm tạo hồ sơ trong hệ thống và/hoặc nộp hồ sơ xin định cư.

Nếu bạn có nhiều bằng cấp:

Như đã chia sẻ ở phần trước, nếu bạn có nhiều bằng cấp và muốn tối ưu điểm CRS theo nhóm “hai văn bằng trở lên”, bạn cần làm ECA cho từng văn bằng mà bạn muốn dùng để tính điểm. Thường cần ít nhất một văn bằng thuộc chương trình từ 3 năm trở lên để đạt mức điểm tối ưu.

Nếu ECA sắp hết hạn:

Nếu ECA của bạn sắp hết hạn trong khi hồ sơ chưa hoàn tất, đừng hoảng loạn. Hãy liên hệ ngay với đơn vị đã cấp để hỏi về:

• Khả năng tái cấp (re-issue) hoặc cấp lại theo chính sách của họ
• Hoặc cân nhắc thực hiện đánh giá mới nếu cần thiết

Nhiều tổ chức có dịch vụ gia hạn hoặc cấp lại với chi phí thấp hơn so với làm mới hoàn toàn, nên đừng quên hỏi về điều này.

Những Điều Nên Nhớ Trên Hành Trình Lấy ECA

Chuẩn bị kỹ càng ngay từ đầu – một bước chậm có thể khiến cả quá trình kéo dài thêm vài tháng

Liên hệ trường sớm – đừng đợi đến phút chót mới nhờ trường gửi bảng điểm, họ cũng cần thời gian xử lý

Kiểm tra email thường xuyên – nhiều yêu cầu quan trọng chỉ được gửi qua email và có thời hạn phản hồi

Lưu giữ mọi giấy tờ liên quan – bao gồm cả email xác nhận, biên lai thanh toán, mã hồ sơ…

Chọn đúng loại ECA – phải là loại dành cho mục đích định cư, không phải tìm việc hay nhập học

Quy trình lấy ECA có thể trông phức tạp, nhưng khi bạn hiểu rõ từng bước và chuẩn bị kỹ lưỡng, mọi thứ sẽ trở nên dễ dàng hơn rất nhiều. Đây không chỉ là một thủ tục hành chính – đây là bước đệm vững chắc trên con đường biến giấc mơ Canada thành hiện thực.

Mỗi tấm bằng ECA bạn nhận được không chỉ là sự công nhận học vấn, mà còn là minh chứng cho sự nỗ lực, kiên trì và quyết tâm của bạn. Hãy tự hào về hành trình này!

Câu hỏi thường gặp

Bằng cấp Việt Nam sẽ được đánh giá tương đương mức nào ở Canada?
ECA không có “mức quy đổi cố định” theo trường (dân lập/công lập) mà phụ thuộc loại văn bằng, thời lượng chương trình, điều kiện tuyển sinh, cấu trúc đào tạo và khả năng xác minh từ trường, kết quả sẽ trả về mức tương đương trong hệ thống Canada (ví dụ: certificate/diploma/bachelor/master).

ECA bản điện tử có đủ cho IRCC hay phải có bản cứng?
Thông thường bạn dùng mã/reference number và thông tin ECA để khai hồ sơ, còn IRCC có thể đối chiếu theo hệ thống. Bạn vẫn nên lưu bản PDF cẩn thận và chỉ đặt thêm bản giấy nếu tình huống cụ thể về sau được yêu cầu bổ sung.

ECA bị từ chối vì giấy tờ Việt Nam không đạt chuẩn thì làm gì?
Hãy kiểm tra chính xác lý do bị từ chối trong tài khoản ECA, sau đó chuẩn hóa theo đúng yêu cầu (bản dịch chứng thực nếu cần và đặc biệt là bảng điểm do trường gửi trực tiếp qua bưu điện/niêm phong hoặc kênh điện tử được chấp nhận), rồi gửi yêu cầu xem xét lại/clarification qua kênh hỗ trợ của tổ chức. Nếu hồ sơ đã bị đóng, cân nhắc nộp lại khi giấy tờ đã đúng chuẩn.

ECA ảnh hưởng thế nào đến CRS nếu bị đánh giá “non-university level”?
CRS tính điểm học vấn theo mức tương đương trong ECA, nên nếu kết quả thấp thì điểm CRS giảm đáng kể. Hướng xử lý thường là tối ưu các trụ điểm khác (ngoại ngữ, kinh nghiệm, điểm spouse, PNP) và/hoặc làm ECA cho các văn bằng cần thiết để đạt nhóm “hai văn bằng trở lên” nếu đủ điều kiện.

Hy vọng thông tin được chia sẻ trong bài viết trên, quý khách hàng đã biết được ECA là gì. Nếu quý khách hàng muốn tìm hiểu thêm ECA và các chương trình định cư Canada, hãy liên hệ ngay với Harvey Law Group Vietnam nhé! Chúng tôi luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn trên mọi chặng đường.