Nhập cư bất hợp pháp ở Canada 2026: Hậu quả pháp lý và hướng đi hợp pháp

Với doanh nhân đang cân nhắc mở rộng hoạt động sang Canada, hiểu đúng ranh giới giữa cư trú hợp pháp và bất hợp pháp là điều cần thiết để bảo vệ hồ sơ cá nhân và gia đình. Theo thống kê Immigration removal statistics của CBSA, Canada ghi nhận 23.160 trường hợp bị cưỡng chế rời khỏi lãnh thổ trong năm 2025, tăng từ 17.397 trường hợp năm 2024. Cùng với việc Bill C-12 nhận Royal Assent ngày 26/03/2026, các quy định về nhập cư và tị nạn tại Canada tiếp tục được siết chặt, đặc biệt ở điều kiện chuyển hồ sơ tị nạn đến IRB. Bài viết này của Harvey Law Group phân tích thực trạng nhập cư bất hợp pháp, hậu quả pháp lý theo IRPA và các lựa chọn định cư hợp pháp dành cho nhà đầu tư.

Nhập cư bất hợp pháp ở Canada là gì theo luật IRPA?

IRPA không dùng “nhập cư bất hợp pháp” như một thuật ngữ pháp lý riêng. Thay vào đó, luật xử lý các vi phạm qua những khái niệm như không tuân thủ luật nhập cư và không đủ điều kiện nhập cảnh hoặc ở lại Canada. Theo IRPA section 41, người nước ngoài có thể bị xem là không đủ điều kiện nếu có hành vi hoặc thiếu sót vi phạm trực tiếp hay gián tiếp IRPA/IRPR.

Hiểu đơn giản, đây là tình trạng một người ở Canada nhưng không còn tư cách cư trú hợp lệ, ở quá hạn hoặc vi phạm điều kiện visa/giấy phép. Các trường hợp này có thể dẫn đến lệnh rời khỏi Canada hoặc biện pháp cưỡng chế tùy hồ sơ.

Phân biệt vượt biên trái phép và ở lại quá hạn tại Canada

Theo IRPA, người nước ngoài muốn vào hoặc ở lại Canada phải chứng minh mình đáp ứng điều kiện nhập cảnh, cư trú và có giấy tờ phù hợp. IRPA Section 18 quy định người muốn nhập cảnh phải trình diện để được kiểm tra, còn IRPA Section 20 yêu cầu người nước ngoài muốn vào hoặc ở lại Canada phải chứng minh mình có visa hoặc giấy tờ cần thiết theo quy định.

Có thể phân biệt hai tình huống phổ biến.

• Nhập cảnh không chính thức là trường hợp vào Canada không qua cửa khẩu hoặc không trình diện đúng quy trình kiểm tra nhập cảnh.
• Ở lại quá hạn là trường hợp vào Canada hợp pháp nhưng không rời đi khi hết thời gian được phép, hoặc tiếp tục làm việc/học tập khi không còn được cho phép. Theo IRPR Section 183, người tạm trú phải rời Canada khi hết thời hạn được phép và không được làm việc nếu không được cho phép.

Tùy hồ sơ, cả hai trường hợp đều có thể dẫn đến tình trạng không tuân thủ luật nhập cư, bị xem xét không đủ điều kiện ở lại Canada và có thể nhận lệnh rời khỏi Canada. CBSA hiện phân loại removal order thành Departure Order, Exclusion Order và Deportation Order, trong đó Departure Order yêu cầu rời Canada trong 30 ngày sau khi có hiệu lực; nếu không thực hiện đúng, lệnh này có thể chuyển thành Deportation Order.

Các hình thức bị xem là cư trú bất hợp pháp tại Canada

Canada không dùng “nhập cư bất hợp pháp” như một thuật ngữ pháp lý độc lập. Thay vào đó, IRPA xử lý các vi phạm thông qua nhiều căn cứ, phổ biến là không tuân thủ luật nhập cư và không đủ điều kiện nhập cảnh hoặc ở lại Canada. Theo IRPA section 41, người nước ngoài có thể bị xem là không đủ điều kiện nếu có hành vi hoặc thiếu sót vi phạm trực tiếp hay gián tiếp IRPA. Trường hợp khai sai, che giấu thông tin hoặc dùng giấy tờ sai lệch có thể bị xem là misrepresentation theo IRPA section 40 và tiếp tục bị inadmissible trong 5 năm.

Các tình huống thường gặp gồm: ở lại quá hạn visa du lịch, giấy phép học tập hoặc giấy phép lao động; tiếp tục ở Canada sau khi hồ sơ tị nạn bị từ chối mà không rời đi đúng thời hạn; làm việc khi không có giấy phép hợp lệ; nhập cảnh không qua quy trình kiểm tra chính thức; hoặc sử dụng thông tin, giấy tờ sai lệch. Theo IRPR section 183, người tạm trú phải rời Canada khi hết thời gian được phép và không được làm việc nếu không được cho phép.

Hiểu đúng các khái niệm pháp lý này là bước đầu tiên để đánh giá rủi ro. Tuy nhiên, câu hỏi quan trọng hơn là: vì sao tình trạng này vẫn tồn tại ngay cả khi Canada có hệ thống nhập cư được quản lý chặt chẽ?

Vì sao tình trạng nhập cư bất hợp pháp ở Canada vẫn tăng?

Tình trạng nhập cư bất hợp pháp tại Canada không chỉ đến từ hành vi cá nhân, mà còn liên quan đến nhiều áp lực trong hệ thống di trú. Thời gian xử lý hồ sơ của IRCC có thể thay đổi theo từng diện, số lượng hồ sơ và độ phức tạp của từng trường hợp, khiến một số người rơi vào tình trạng chờ đợi kéo dài hoặc mất tư cách cư trú nếu không kịp gia hạn.

Bên cạnh đó, Canada đang siết lại dòng cư trú tạm thời. Theo Kế hoạch nhập cư 2026–2028, Canada đặt mục tiêu giảm tỷ lệ cư dân tạm trú xuống dưới 5% dân số vào cuối năm 2027. Chỉ tiêu cư trú tạm thời mới cũng được điều chỉnh còn 385.000 người năm 2026 và 370.000 người mỗi năm trong giai đoạn 2027–2028. Điều này có thể làm cạnh tranh cao hơn đối với nhóm muốn học tập, làm việc hoặc chuyển tiếp sang thường trú tại Canada.

Tại sao nhiều người vẫn chọn ở lại trái phép dù biết rủi ro?

• Thời gian xử lý hồ sơ thay đổi: Người nộp đơn có thể phải chờ lâu hơn tùy diện hồ sơ, số lượng đơn và mức độ phức tạp của từng trường hợp.
• Chỉ tiêu cư trú tạm thời bị siết lại: Khi số lượng cư dân tạm trú mới giảm, cạnh tranh sẽ cao hơn với nhóm muốn học tập, làm việc hoặc chuyển tiếp sang thường trú.
• Nhu cầu lao động tại Canada: Một số người tiếp tục ở lại để tìm việc hoặc duy trì thu nhập, dù chưa có giấy phép phù hợp.
• Mong muốn đoàn tụ gia đình: Người có thân nhân tại Canada có thể chọn ở lại trong lúc chờ hồ sơ bảo lãnh hoặc các hướng cư trú hợp pháp khác.
• Chênh lệch thu nhập: Thu nhập tại Canada hấp dẫn hơn so với nhiều quốc gia xuất xứ, đặc biệt với nhóm lao động phổ thông.
• Yếu tố tị nạn và biên giới Canada–Mỹ: Safe Third Country Agreement yêu cầu nhiều người xin tị nạn phải nộp hồ sơ tại quốc gia an toàn đầu tiên họ đến, trừ khi thuộc diện ngoại lệ.

STCA và đóng cửa Roxham Road: Tại sao nhiều người vẫn tìm đường vượt biên?

Safe Third Country Agreement (STCA) là hiệp định giữa Canada và Mỹ, được ký ngày 05/12/2002 và có hiệu lực từ 29/12/2004. Theo đó, phần lớn người xin tị nạn phải nộp hồ sơ tại quốc gia an toàn đầu tiên trong cặp Canada–Mỹ mà họ đến, trừ khi thuộc diện ngoại lệ.

Từ ngày 25/03/2023, Additional Protocol mở rộng phạm vi áp dụng STCA ra toàn bộ biên giới đất liền Canada–Mỹ, bao gồm các vùng nước nội địa được hai bên xác định. Người băng qua biên giới giữa các cửa khẩu chính thức và nộp đơn xin bảo vệ trong vòng 14 ngày kể từ khi vào Canada hoặc Mỹ, nếu không thuộc diện ngoại lệ, có thể bị xem là không đủ điều kiện xin tị nạn theo STCA.

Sau thay đổi này, Chính phủ Canada ghi nhận số hồ sơ tị nạn từ người vượt biên không chính thức giảm rõ rệt, từ trung bình 165 hồ sơ/ngày trong tháng 03/2023 xuống khoảng 12 hồ sơ/ngày sau đó. Tuy nhiên, tình trạng vượt biên không chính thức chưa biến mất hoàn toàn, nên Canada vẫn tiếp tục xử lý các trường hợp vi phạm luật nhập cư, hồ sơ tị nạn bị từ chối và cư trú không hợp lệ.

Thực trạng nhập cư bất hợp pháp ở Canada 2026: Số liệu từ CBSA

23.160 lần trục xuất năm 2025: Kỷ lục cao nhất lịch sử CBSA

Theo thống kê Immigration removal statistics của CBSA, Canada ghi nhận 23.160 trường hợp bị cưỡng chế rời khỏi lãnh thổ trong năm 2025, tăng so với 17.397 trường hợp năm 2024. Trong đó, năm 2025 có 11.112 lệnh trục xuất, 6.820 lệnh cấm nhập cảnh và 5.228 lệnh rời khỏi Canada.

Chỉ số	Năm 2024	Năm 2025
Tổng số trường hợp bị cưỡng chế rời khỏi Canada	17.397	23.160
Lệnh trục xuất	—	11.112
Lệnh cấm nhập cảnh	—	6.820
Lệnh rời khỏi Canada	—	5.228
Mục tiêu năm tài chính 2025–2026	—	20.000 trường hợp/năm

Theo kế hoạch của CBSA, cơ quan này sẽ nâng mục tiêu cưỡng chế rời khỏi Canada từ 16.000 lên 20.000 trường hợp mỗi năm tài chính trong giai đoạn 2025–2026 và 2026–2027, tương đương mức tăng 25%. Ngoài ra, Border Plan cũng phân bổ khoảng 55 triệu CAD trong hai năm tài chính 2025–2026 và 2026–2027 để tăng năng lực xử lý removals hằng năm.

Trong tổng kết năm 2025, CBSA cũng cho biết đã xác định 35.608 người nước ngoài tại cửa khẩu biên giới đất liền với Mỹ có dấu hiệu không đủ điều kiện nhập cảnh; những người này sau đó đã rút yêu cầu nhập cảnh vào Canada. Vì vậy, không nên viết đơn giản là “35.608 người bị từ chối nhập cảnh”, mà nên dùng cách diễn đạt chính xác hơn là “35.608 người nước ngoài rút yêu cầu nhập cảnh sau khi bị xác định có dấu hiệu không đủ điều kiện nhập cảnh”.

Tại sao đơn tị nạn giảm 75% chỉ sau khi Canada mở rộng STCA năm 2023?

Theo tài liệu công khai trên Canada.ca, số hồ sơ tị nạn không chính thức tại Canada năm 2024 giảm 75% so với năm 2023. Trong giai đoạn từ tháng 01 đến tháng 04/2025, nhóm hồ sơ này tiếp tục giảm khoảng 34% so với cùng kỳ năm trước; nếu tính tổng số hồ sơ xin tị nạn trên toàn Canada, mức giảm là 36%.

Tuy nhiên, vấn đề cư trú không hợp lệ vẫn đáng chú ý. Canada hiện không có số liệu kiểm đếm chính xác về nhóm người không giấy tờ, nhưng một số ước tính công khai cho rằng con số này có thể lên đến 500.000 người. Vì vậy, nên trình bày đây là ước tính, không phải thống kê chính thức đã được kiểm đếm đầy đủ.

Với nhà đầu tư đang xem xét hồ sơ Canada, xu hướng enforcement tăng cho thấy các vi phạm như ở quá hạn, làm việc sai điều kiện hoặc không duy trì tư cách cư trú hợp lệ có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hồ sơ nhập cư sau này. Khi CBSA phát hiện một trường hợp cư trú không hợp lệ, Canada sẽ xử lý theo từng loại lệnh rời khỏi Canada, với hậu quả pháp lý khác nhau.

Lệnh rời đi, lệnh cấm nhập cảnh hay lệnh trục xuất: Khác nhau gì?

Khi CBSA phát hiện một người có dấu hiệu vi phạm luật nhập cư, quy trình có thể bắt đầu bằng báo cáo theo IRPA Section 44. Nếu báo cáo có cơ sở, hồ sơ có thể được chuyển đến Immigration Division của IRB để mở phiên điều trần về admissibility, hoặc Minister’s Delegate có thể trực tiếp ban hành lệnh rời khỏi Canada trong một số trường hợp theo quy định.

Canada có 3 loại removal order chính, với hậu quả pháp lý khác nhau:

Loại lệnh	Trường hợp áp dụng khái quát	Hậu quả pháp lý
Departure Order	Lệnh rời khỏi Canada ở mức nhẹ nhất. Người bị lệnh phải rời Canada trong vòng 30 ngày sau khi lệnh có hiệu lực.	Nếu rời đi đúng hạn và xác nhận với CBSA, có thể quay lại Canada sau này nếu đáp ứng điều kiện nhập cảnh. Nếu không rời đi hoặc không xác nhận đúng hạn, lệnh sẽ tự động chuyển thành Deportation Order.
Exclusion Order	Áp dụng với một số trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh hoặc vi phạm điều kiện theo IRPA/IRPR, bao gồm cả một số trường hợp misrepresentation.	Thông thường bị cấm quay lại Canada trong 1 năm. Nếu liên quan misrepresentation, thời hạn có thể là 5 năm. Muốn quay lại sớm hơn cần xin ARC.
Deportation Order	Áp dụng với các vi phạm nghiêm trọng hơn, hoặc khi một Departure Order tự động chuyển thành Deportation Order do không rời Canada đúng hạn.	Không được quay lại Canada trừ khi được chấp thuận Authorization to Return to Canada (ARC).

Vì vậy, không phải mọi vi phạm nhập cư đều bị xử lý giống nhau. Hậu quả phụ thuộc vào loại vi phạm, tình trạng cư trú, tiền sử hồ sơ và loại lệnh mà CBSA hoặc IRB áp dụng.

Tại sao trễ hạn 1 ngày với lệnh rời đi tự nguyện lại gây cấm vĩnh viễn?

Departure Order là loại lệnh rời khỏi Canada nhẹ nhất. Người nhận lệnh phải rời Canada trong vòng 30 ngày kể từ khi lệnh có hiệu lực và phải xác nhận việc rời đi với CBSA. Nếu tuân thủ đúng, họ không bị cấm quay lại Canada, nhưng vẫn phải khai báo đầy đủ lịch sử nhập cư trong các hồ sơ visa hoặc thường trú sau này.

Nếu không rời Canada đúng hạn hoặc không xác nhận việc rời đi với CBSA trong vòng 30 ngày, Departure Order sẽ tự động chuyển thành Deportation Order. Khi đó, người này bị cấm quay lại Canada cho đến khi được chấp thuận Authorization to Return to Canada (ARC). Đây là lý do một lệnh rời đi tưởng như “nhẹ” có thể tạo hậu quả rất nghiêm trọng nếu không xử lý đúng thời hạn.

1 năm hay 5 năm bị cấm: Hành vi nào quyết định mức xử phạt?

Exclusion Order là lệnh yêu cầu một người rời khỏi Canada và không được quay lại trong 1 năm, trừ khi được chấp thuận Authorization to Return to Canada (ARC). Nếu lệnh này liên quan đến misrepresentation, tức khai sai, che giấu thông tin quan trọng hoặc cung cấp giấy tờ/thông tin sai lệch trong hồ sơ nhập cư, thời hạn không được quay lại Canada là 5 năm.

Nói đơn giản, mức 1 năm hay 5 năm phụ thuộc chủ yếu vào bản chất vi phạm. Vi phạm điều kiện nhập cư thông thường có thể dẫn đến Exclusion Order 1 năm; còn nếu có yếu tố misrepresentation theo IRPA Section 40, hậu quả nặng hơn nhiều vì người vi phạm bị xem là không đủ điều kiện nhập cảnh/cư trú trong 5 năm.

Với quyền kháng cáo, không phải mọi trường hợp đều được đưa lên Immigration Appeal Division (IAD). Khả năng kháng cáo phụ thuộc vào tư cách của người bị lệnh, loại quyết định và căn cứ inadmissibility trong từng hồ sơ.

Ba điều kiện IRCC xem xét khi cho phép quay lại Canada sau lệnh trục xuất

Deportation Order là loại lệnh rời khỏi Canada có hậu quả nặng nhất. Người nhận lệnh này phải rời Canada ngay và xác nhận việc rời đi với CBSA. Sau đó, họ bị cấm quay lại Canada, trừ khi được cấp Authorization to Return to Canada (ARC). Trường hợp không thực hiện đúng Departure Order cũng có thể khiến lệnh này chuyển thành Deportation Order.

Khi xin ARC, người nộp đơn phải giải thích rõ lý do cần quay lại Canada, đồng thời nộp hồ sơ visa, giấy phép hoặc giấy tờ nhập cảnh phù hợp. Nếu CBSA từng chi trả chi phí cưỡng chế rời khỏi Canada, người nộp đơn có thể phải hoàn trả khoản chi phí này trước khi ARC được cấp. Việc nộp ARC không bảo đảm được chấp thuận.

Với doanh nhân đang xem xét các chương trình như BC PNP hoặc Canada Start-up Visa, mọi lịch sử nhận lệnh rời khỏi Canada đều cần được khai báo đầy đủ trong hồ sơ visa hoặc thường trú sau này. Khai thiếu, khai sai hoặc che giấu thông tin quan trọng có thể bị xem là misrepresentation theo IRPA Section 40, dẫn đến thời hạn không đủ điều kiện nhập cảnh/cư trú trong 5 năm. Điều này cũng có thể ảnh hưởng đến hồ sơ gia đình nếu thông tin sai lệch liên quan đến thành viên đi kèm hoặc tính trung thực của toàn bộ hồ sơ.

Bill C-12 có hiệu lực từ 03/2026: Các thay đổi nhập cư cần biết

Ngày 26/03/2026, Bill C-12 – Strengthening Canada’s Immigration System and Borders Act nhận Royal Assent và trở thành luật. Đây là một trong những thay đổi đáng chú ý gần đây đối với hệ thống nhập cư và tị nạn Canada, tập trung vào 4 nhóm chính: điều kiện mới đối với hồ sơ tị nạn, hiện đại hóa quy trình tị nạn, chia sẻ thông tin trong nước và thẩm quyền liên quan đến giấy tờ, hồ sơ nhập cư.

Điểm đáng chú ý là Bill C-12 bổ sung các điều kiện mới để xác định một số hồ sơ tị nạn có được chuyển đến Immigration and Refugee Board of Canada (IRB) hay không, đồng thời mở rộng thẩm quyền của cơ quan nhập cư trong quản lý giấy tờ và hồ sơ nhập cư. Vì vậy, với người đang có lịch sử cư trú không hợp lệ, nộp hồ sơ tị nạn muộn hoặc nhập cảnh qua biên giới Canada–Mỹ, rủi ro pháp lý sau Bill C-12 cần được đánh giá kỹ hơn trước khi lập kế hoạch định cư.

2 quy định mới Bill C-12 cắt giảm quyền xin tị nạn

Bill C-12 đưa ra 2 điều kiện mới áp dụng cho các hồ sơ tị nạn nộp từ ngày 03/06/2025. Thứ nhất, hồ sơ nộp hơn 1 năm sau lần đầu nhập cảnh vào Canada sau ngày 24/06/2020 sẽ không được chuyển đến Immigration and Refugee Board of Canada (IRB). Thứ hai, người vào Canada giữa các cửa khẩu chính thức dọc biên giới đất liền Canada–Mỹ và nộp đơn xin tị nạn sau 14 ngày cũng sẽ không được chuyển đến IRB.

Các quy định này không đồng nghĩa với việc cấm tuyệt đối quyền xin bảo vệ, nhưng làm thay đổi đường xử lý hồ sơ: người bị ảnh hưởng có thể không còn được hearing đầy đủ tại IRB. Trong một số trường hợp, họ vẫn có thể được xem xét qua Pre-Removal Risk Assessment (PRRA) để đánh giá nguy cơ nếu bị đưa về quốc gia gốc.

CBSA tăng mục tiêu trục xuất lên 20.000 ca mỗi năm từ FY 2025–2026

Theo kế hoạch của CBSA, cơ quan này sẽ tăng mục tiêu removals từ 16.000 lên 20.000 trường hợp mỗi năm tài chính trong giai đoạn 2025–2026 và 2026–2027, tương đương mức tăng 25%. Border Plan cũng phân bổ khoảng 55,5 triệu CAD để hỗ trợ xử lý nhập cư, tị nạn và tăng năng lực thực hiện removals.

Về ưu tiên thực thi, CBSA cho biết các hồ sơ liên quan đến an ninh, tội phạm có tổ chức, vi phạm nhân quyền và criminality được xem là nhóm ưu tiên cao nhất. Sau đó là nhóm người xin tị nạn bị từ chối và các trường hợp không đủ điều kiện ở lại Canada khác.

Song song với việc tăng enforcement, Bill C-12 cũng vấp phải phản đối từ nhiều tổ chức như Amnesty International Canada, Canadian Civil Liberties Association và Canadian Council for Refugees. Các tổ chức này cho rằng luật mới có thể làm suy giảm quyền tiếp cận quy trình xét tị nạn công bằng và ảnh hưởng đến nghĩa vụ nhân quyền quốc tế của Canada.

Vì vậy, thay đổi từ Bill C-12 không chỉ ảnh hưởng đến người đang chờ xử lý hồ sơ tị nạn, mà còn tạo rủi ro dài hạn cho bất kỳ ai từng có lịch sử cư trú không hợp lệ, ở quá hạn hoặc vi phạm điều kiện nhập cư tại Canada.

Hậu quả lâu dài của cư trú bất hợp pháp ảnh hưởng hồ sơ thế nào?

CBSA và IRCC có thể ghi nhận lịch sử hồ sơ nhập cư trong Hệ thống Quản lý Hồ sơ Toàn cầu (GCMS), hệ thống dùng để xử lý hồ sơ nhập cư, tị nạn và quốc tịch tại Canada. Hệ thống này có thể lưu các nhóm thông tin như nhân thân, địa chỉ, học tập, việc làm, tiền sử hình sự, y tế và lịch sử đi lại.

Vì vậy, khi nộp visa, giấy phép, PR hoặc quốc tịch sau này, đương đơn cần khai báo trung thực các thông tin liên quan đến lịch sử nhập cư. Khai thiếu, khai sai hoặc che giấu thông tin quan trọng có thể bị xem là misrepresentation theo IRPA Section 40, dẫn đến không đủ điều kiện nhập cảnh/cư trú trong 5 năm.

Ở lại quá hạn 2 tuần có ảnh hưởng đơn BCPNP sau 5 năm không?

Ở lại quá hạn 2 tuần không chắc chắn làm hồ sơ BCPNP bị từ chối sau 5 năm, nhưng vẫn có thể ảnh hưởng nếu hồ sơ yêu cầu khai báo lịch sử vi phạm nhập cư. CBSA có thể lưu lịch sử nhập cảnh, xuất cảnh hoặc cả hai trong Báo cáo Lịch sử Đi lại trong 15 năm, nên việc đối chiếu thời gian lưu trú là có thể xảy ra.

Rủi ro lớn nhất là khai thiếu hoặc khai sai. Theo Điều 40 của IRPA, việc khai sai sự thật hoặc che giấu thông tin quan trọng có thể dẫn đến tình trạng không đủ điều kiện nhập cảnh/cư trú tại Canada trong 5 năm.

Với hồ sơ BCPNP, nên khai đúng lịch sử, giải thích ngắn gọn lý do quá hạn, thời điểm rời Canada và quá trình tuân thủ luật sau đó.

Khai thiếu thông tin: Tại sao IRPA phạt cả gia đình trong 5 năm?

Theo Điều 40 của IRPA, người khai sai, che giấu thông tin quan trọng hoặc cung cấp giấy tờ sai lệch trong hồ sơ nhập cư Canada có thể bị xem là không đủ điều kiện nhập cảnh hoặc cư trú vì khai báo sai sự thật. Hậu quả thường gặp là hồ sơ bị từ chối và người vi phạm bị cấm nhập cảnh/cư trú Canada trong 5 năm. Thời hạn này không nhất thiết tính từ ngày vi phạm xảy ra, mà phụ thuộc vào thời điểm có quyết định inadmissibility cuối cùng hoặc thời điểm lệnh rời khỏi Canada được thực thi.

Với hồ sơ gia đình, khai sai hoặc che giấu thông tin của vợ/chồng, con phụ thuộc hoặc thành viên đi kèm cũng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ bộ hồ sơ. Vì vậy, với nhà đầu tư đang cân nhắc BC PNP hoặc Canada Start-up Visa, mọi lịch sử cư trú quá hạn, bị từ chối visa, từng nhận lệnh rời khỏi Canada hoặc vi phạm điều kiện giấy phép của bất kỳ thành viên nào trong hồ sơ đều nên được rà soát trước khi nộp.

Harvey Law Group có đội ngũ chuyên gia tư vấn di trú Canada có giấy phép RCIC trực tiếp đánh giá hồ sơ, giúp nhà đầu tư khai báo đúng quy định và lựa chọn diện định cư Canada hợp pháp phù hợp, thay vì xử lý rủi ro sau khi hồ sơ đã bị ghi nhận vi phạm.

Nên chọn diện định cư Canada nào để tránh rủi ro pháp lý?

Hiện nay, Canada Start-up Visa đã tạm dừng tiếp nhận commitment certificate mới từ ngày 01/01/2026, nên nhà đầu tư cần cân nhắc các lộ trình hợp pháp khác còn phù hợp tại thời điểm nộp hồ sơ. Trong đó, BC PNP là lựa chọn dành cho doanh nhân có kinh nghiệm quản lý, chủ doanh nghiệp muốn thành lập, mua lại hoặc mở rộng hoạt động tại British Columbia, cũng như lao động tay nghề đáp ứng nhu cầu của tỉnh bang.

BC PNP có nhiều nhóm hồ sơ khác nhau, mỗi nhóm có tiêu chí riêng về kinh nghiệm, ngành nghề, thư mời làm việc, vốn đầu tư hoặc kế hoạch kinh doanh. Ưu điểm của chương trình là lộ trình xin thường trú nhân rõ ràng sau khi được tỉnh bang đề cử. Tuy nhiên, điều kiện có thể thay đổi theo từng nhóm hồ sơ và từng thời điểm, nên nhà đầu tư cần được rà soát kỹ trước khi nộp. HLG hỗ trợ đánh giá điều kiện, lựa chọn lộ trình phù hợp và chuẩn bị hồ sơ cùng chuyên gia tư vấn di trú Canada có giấy phép RCIC.

Harvey Law Group: Tư vấn định cư Canada đúng diện và an toàn

Nhập cư bất hợp pháp tại Canada mang rủi ro pháp lý nghiêm trọng: từ cấm nhập cảnh 1 đến 5 năm, đến cấm vĩnh viễn với Deportation Order và ảnh hưởng lên hồ sơ toàn bộ gia đình qua quy định misrepresentation IRPA Section 40. Với Bill C-12 có hiệu lực từ tháng 03/2026 và CBSA tăng mục tiêu trục xuất lên 20.000 ca mỗi năm, rủi ro cho người ở lại không giấy tờ hợp lệ đang ở mức cao nhất trong lịch sử Canada.

Harvey Law Group là công ty luật quốc tế với 33 năm kinh nghiệm, hiện diện tại khoảng 20 quốc gia. Đội ngũ RCIC có giấy phép hành nghề trực tiếp xử lý hồ sơ BCPNP và Canada Startup Visa, đồng hành từ đánh giá hồ sơ, chuẩn bị tài liệu, nộp đơn đến theo dõi kết quả.

Liên hệ Harvey Law Group để được đánh giá hồ sơ và tư vấn diện định cư Canada phù hợp nhất với mục tiêu của nhà đầu tư.

Mọi người cùng hỏi

Ở lại quá hạn visa Canada có bị phạt tù không?

Thông thường, ở lại quá hạn là vi phạm luật nhập cư và được xử lý bằng biện pháp hành chính như lệnh rời khỏi Canada, lệnh cấm nhập cảnh hoặc lệnh trục xuất. Tuy nhiên, người vi phạm vẫn có thể bị tạm giữ di trú trong một số trường hợp, ví dụ không xác minh được danh tính, có nguy cơ bỏ trốn hoặc gây rủi ro an toàn. Nếu có hành vi nghiêm trọng hơn như dùng giấy tờ giả, khai gian hoặc tổ chức đưa người nhập cảnh trái phép, người liên quan có thể bị xử lý theo các điều khoản vi phạm của IRPA.

Người cư trú bất hợp pháp có được tiếp cận y tế khẩn cấp tại Canada không?

Canada có Chương trình Y tế Liên bang Tạm thời (IFHP), nhưng chương trình này chủ yếu áp dụng cho người xin tị nạn, người được bảo vệ và một số nhóm đủ điều kiện khác, không phải mọi người cư trú bất hợp pháp đều được hưởng. Từ 01/05/2026, người đủ điều kiện IFHP phải đồng chi trả một số dịch vụ bổ sung, như thuốc kê đơn và nha khoa, nhưng các quyền lợi y tế cơ bản như khám bác sĩ, bệnh viện và xe cấp cứu vẫn không áp dụng đồng chi trả.

Sau khi nhận lệnh trục xuất, muốn quay lại Canada cần làm gì?

Tùy loại lệnh mà cách quay lại Canada khác nhau. Nếu là lệnh rời khỏi Canada và đã tuân thủ đúng thời hạn, đương đơn có thể xin visa mới theo quy trình thông thường. Nếu là lệnh cấm nhập cảnh, thời hạn thường là 1 năm, hoặc 5 năm nếu liên quan khai báo sai sự thật. Nếu là lệnh trục xuất, người đó bị cấm quay lại Canada cho đến khi được cấp Giấy phép quay lại Canada (ARC).

Sau Bill C-12, xin tị nạn còn khả thi với người đã ở Canada hơn 1 năm không?

Phạm vi đã hẹp hơn. Theo Bill C-12, một số hồ sơ tị nạn nộp quá 1 năm sau lần đầu vào Canada sau ngày 24/06/2020, hoặc nộp quá 14 ngày sau khi vào Canada giữa các cửa khẩu biên giới đất liền Canada–Mỹ, sẽ không được chuyển đến IRB. Tuy nhiên, người bị ảnh hưởng vẫn có thể được xem xét qua Đánh giá Rủi ro Trước Trục xuất (PRRA) nếu có nguy cơ bị ngược đãi, tra tấn hoặc đe dọa tính mạng tại quốc gia gốc.

Giúp người ở lại bất hợp pháp tại Canada có vi phạm pháp luật không?

Việc hỗ trợ nhân đạo thông thường như cho thức ăn hoặc chỗ ở không tự động là tội hình sự. Tuy nhiên, tổ chức, xúi giục, hỗ trợ hoặc tiếp tay cho việc nhập cảnh trái luật vào Canada có thể vi phạm Điều 117 của IRPA. Ngoài ra, hành vi không tuân thủ nghĩa vụ theo IRPA, trốn khỏi nơi tạm giữ hoặc thuê người nước ngoài làm việc trái phép cũng có thể cấu thành vi phạm.

Canada có chương trình ân xá cho người bất hợp pháp không?

Canada hiện không có chương trình ân xá diện rộng cho tất cả người cư trú bất hợp pháp. Một số hướng xử lý hạn chế có thể gồm hồ sơ nhân đạo và hoàn cảnh đặc biệt (H&C), được xét từng trường hợp; hoặc PRRA nếu người đó đang đối mặt nguy cơ bị trục xuất về nơi không an toàn. Riêng các chương trình tạm thời như Guardian Angels hoặc chính sách cho lao động xây dựng không giấy tờ ở khu vực Toronto là chương trình giới hạn, không phải ân xá chung và cần kiểm tra tình trạng hiệu lực tại thời điểm nộp hồ sơ.

Thông tin trong bài viết được cập nhật đến tháng 04/2026 và chỉ mang tính tham khảo. Chính sách di trú Canada (IRCC, CBSA) có thể thay đổi mà không báo trước — đặc biệt với điều kiện chương trình BCPNP, Canada Startup Visa, quy trình xử lý lệnh IRPA và tác động của Bill C-12 đang trong quá trình kháng cáo tư pháp. Nội dung không thay thế tư vấn pháp lý từ luật sư hoặc chuyên gia di trú có giấy phép hành nghề (RCIC hoặc tương đương). Harvey Law Group tư vấn luật di trú của nước đích; các vấn đề pháp lý tại Việt Nam nằm ngoài phạm vi hành nghề của HLG. Kết quả xét duyệt hồ sơ phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể.