Antigua và Barbuda đề xuất chấm dứt Chương trình Đầu tư Nhận Quốc tịch (CIP) vào cuối năm 2030, với điều kiện Liên minh châu Âu (EU) hỗ trợ tài chính cho quá trình chuyển đổi. Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh EU yêu cầu quốc gia Caribe này từng bước chấm dứt chương trình trước giữa năm 2028, làm dấy lên những vấn đề đáng chú ý về chính sách di trú và quyền miễn thị thực của công dân nước này.
Antigua đề nghị EU hỗ trợ tài chính để kéo dài thời gian chuyển tiếp
Ngày 30/10/2026, Thủ tướng Antigua và Barbuda Gaston Browne gửi thư cho ông Magnus Brunner, Ủy viên EU phụ trách Nội vụ và Di trú, đề xuất chấm dứt CIP vào cuối năm 2030 thay vì thời hạn giữa năm 2028 mà Ủy ban châu Âu yêu cầu.
Theo nội dung đề xuất, Chính phủ Antigua sẽ tiến hành đánh giá tác động tài chính, kinh tế, xã hội và pháp lý của việc chấm dứt chương trình, dự kiến hoàn thành và gửi kết quả cho Ủy ban châu Âu trước tháng 3/2027.
Đổi lại việc kéo dài thời gian chuyển tiếp, Antigua sẵn sàng áp dụng các biện pháp bảo đảm có tính ràng buộc và chấp nhận sự giám sát của EU. Chính phủ nước này đồng thời đề nghị EU hỗ trợ kỹ thuật cho quá trình đánh giá, cũng như hỗ trợ tài chính nhằm giảm thiểu những tác động đến nguồn thu ngân sách, hoạt động đầu tư và việc làm.
Antigua cũng đề xuất EU xem xét bố trí ngân sách riêng trong khuôn khổ tài chính đa niên giai đoạn 2028–2034 để hỗ trợ các quốc gia đang từng bước chấm dứt chương trình đầu tư nhận quốc tịch.
Tuy nhiên, đây mới là đề xuất từ phía Antigua. Tại thời điểm bài viết được công bố ngày 31/10/2026, Ủy ban châu Âu chưa đưa ra phản hồi công khai.
Vì sao Antigua muốn duy trì chương trình đến năm 2030?
Nguồn thu từ CIP có vai trò đáng kể đối với ngân sách và hoạt động kinh tế của Antigua và Barbuda. Theo Thủ tướng Browne, tổng nguồn thu lũy kế từ chương trình kể từ năm 2013 đã vượt 1,4 tỷ đô la Đông Caribe, tương đương khoảng 518 triệu USD.
Ngân sách năm 2026 của quốc gia này dự kiến thu khoảng 58 triệu USD từ CIP, đưa chương trình trở thành một trong những nguồn thu phi thuế quan trọng của Chính phủ.
Ông Browne cũng viện dẫn các đánh giá của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), theo đó dòng vốn từ chương trình góp phần hỗ trợ thặng dư ngân sách sơ cấp gần 5% GDP trong năm 2025. Nợ công của Antigua được ước tính giảm từ 101% GDP năm 2020 xuống còn 68% GDP trong năm 2025.
Theo lập luận của Chính phủ, việc chấm dứt chương trình quá nhanh có thể ảnh hưởng đến những dự án đang phụ thuộc vào nguồn vốn đầu tư nhận quốc tịch, nghĩa vụ tài chính của các chủ đầu tư và các khoản tín dụng mà ngân hàng đã cấp dựa trên nguồn thu dự kiến từ CIP.
Vì vậy, Antigua cho rằng việc kéo dài thời gian chuyển tiếp đến năm 2030 sẽ tạo điều kiện để các nghĩa vụ tài chính được thanh toán hoặc tái cơ cấu, hạn chế nguy cơ dự án đình trệ và những hệ quả đối với hệ thống ngân hàng trong khu vực Đông Caribe.
Dù vậy, đề nghị hỗ trợ tài chính từ EU cũng đặt ra vấn đề về khả năng đạt được thỏa thuận. Một số chuyên gia nhận định việc tìm kiếm nguồn lực để đa dạng hóa nền kinh tế là hướng đàm phán có cơ sở, nhưng yêu cầu EU bồi hoàn toàn bộ phần doanh thu mà các chính phủ không còn thu được từ chương trình sẽ khó đạt đồng thuận hơn.
Nguy cơ đình chỉ miễn thị thực Schengen vẫn cần theo dõi
Một trong những vấn đề quan trọng liên quan đến cuộc đàm phán là quyền miễn thị thực của công dân Antigua và Barbuda khi đến Khu vực Schengen.
Theo thông tin được IMI Daily dẫn lại từ bức thư của Thủ tướng Browne, trong trường hợp không đạt được thỏa thuận, Ủy ban châu Âu có thể công bố quyết định đình chỉ cơ chế miễn thị thực vào tháng 1/2027, với thời điểm dự kiến có hiệu lực vào khoảng tháng 3 hoặc tháng 4/2027.
Kịch bản được đề cập bao gồm khả năng đình chỉ ban đầu trong 12 tháng, sau đó tiếp tục gia hạn hoặc chuyển thành đình chỉ vĩnh viễn nếu chương trình vẫn được duy trì. Đây là kịch bản được nêu trong quá trình đàm phán, không phải quyết định đình chỉ đã chính thức có hiệu lực.
Ủy ban châu Âu trước đó yêu cầu Antigua từng bước chấm dứt CIP vào giữa năm 2028, với thời hạn phản hồi chính thức là ngày 12/11/2026. Đề xuất mới của Antigua nhằm tìm kiếm thêm thời gian để xử lý các tác động kinh tế và tài chính trước khi chương trình kết thúc.
Diễn biến này cho thấy việc duy trì quyền miễn thị thực đang trở thành một yếu tố quan trọng trong quá trình hoạch định chính sách đầu tư nhận quốc tịch của Antigua.
Các quốc gia Caribe có thể lựa chọn những hướng đi khác nhau
Antigua cho biết đang phối hợp với các đối tác thuộc Tổ chức các quốc gia Đông Caribe (OECS) để tìm kiếm lập trường chung. Tuy nhiên, do cơ chế miễn thị thực giữa EU và mỗi quốc gia được xử lý theo thỏa thuận riêng, các chính phủ có thể đưa ra những quyết định khác nhau.
Ngày 28/10/2026, Dominica cho biết nước này đang tìm kiếm một thỏa thuận thực tiễn với EU và sẽ thông báo lập trường trước ngày 12/11.
Trong khi đó, những trao đổi liên quan đến Grenada, Saint Lucia và Saint Kitts và Nevis cho thấy các quốc gia trong khu vực vẫn đang cân nhắc phương án phù hợp với điều kiện kinh tế, chính trị và những nghĩa vụ hiện có của mình.
Các chuyên gia cũng lưu ý rằng không nên mặc định cả năm quốc gia Caribe có chương trình đầu tư nhận quốc tịch sẽ đi theo cùng một lộ trình. Mức độ phụ thuộc vào nguồn thu từ chương trình, hồ sơ tuân thủ và quan hệ song phương với EU có thể dẫn đến những kết quả khác nhau.
Do đó, những thay đổi tại Antigua cần được theo dõi trong mối liên hệ với các diễn biến chính sách rộng hơn tại khu vực Caribe, thay vì được xem là dấu hiệu cho thấy tất cả chương trình đầu tư nhận quốc tịch trong khu vực sẽ đồng loạt chấm dứt.
Nhà đầu tư cần lưu ý gì trước những thay đổi chính sách?
Đề xuất của Antigua và Barbuda cho thấy chính sách đầu tư nhận quốc tịch có thể chịu ảnh hưởng từ các yếu tố đối ngoại, yêu cầu quản lý và quan hệ giữa các quốc gia. Đối với nhà đầu tư đang cân nhắc chương trình Caribe, việc đánh giá lựa chọn không nên chỉ dựa trên mức đầu tư hoặc số lượng điểm đến được miễn thị thực.
Một số yếu tố cần xem xét gồm:
- Tình trạng pháp lý của chương trình: Phân biệt giữa đề xuất chính sách, cam kết của chính phủ và quyết định đã chính thức có hiệu lực.
- Quyền lợi đi kèm quốc tịch: Theo dõi những thay đổi có thể ảnh hưởng đến quyền nhập cảnh, thời gian lưu trú và điều kiện đi lại tại các quốc gia khác.
- Tính ổn định của chính sách: Đánh giá lịch sử vận hành, cơ chế quản lý và khả năng chương trình điều chỉnh trước những yêu cầu quốc tế.
- Kế hoạch dài hạn của gia đình: Xác định mục tiêu về đi lại quốc tế, kinh doanh, giáo dục và phương án dự phòng để lựa chọn chương trình phù hợp.
Ở thời điểm hiện tại, đề xuất chấm dứt CIP vào năm 2030 của Antigua vẫn cần được phân biệt rõ với một quyết định chính thức. Nhà đầu tư nên tiếp tục theo dõi thông báo từ cơ quan có thẩm quyền và cập nhật tình trạng pháp lý trước khi đưa ra quyết định.
Harvey Law Group – Đồng hành cùng kế hoạch đầu tư định cư quốc tế
Với hơn 34 năm kinh nghiệm tư vấn di trú toàn cầu và mạng lưới văn phòng tại nhiều quốc gia, Harvey Law Group hỗ trợ khách hàng tìm hiểu các chương trình đầu tư định cư và đầu tư nhận quốc tịch dựa trên mục tiêu, hồ sơ và kế hoạch dài hạn của từng gia đình.
Trước những thay đổi trong chính sách di trú quốc tế, việc đánh giá kỹ điều kiện tham gia, quyền lợi pháp lý và các yếu tố có thể ảnh hưởng đến kế hoạch tương lai là bước quan trọng để đưa ra quyết định phù hợp.
Liên hệ Harvey Law Group để được tư vấn về các chương trình đầu tư nhận quốc tịch Caribe và cập nhật những diễn biến chính sách mới nhất.
